Olga Olja Ivanjicki

1931–2009 · slikar, skulptor, pesnik, arhitekta, dizajner, kostimograf, modni kreator, multimedijalna ličnost

Olga Olja Ivanjicki, slikar, skulptor, pesnik, multimedijalni umetnik, rođena je u Pančevu, kao ćerka ruskih emigranata, majora Vasilija Ivanjickog i Veronike Mihailovne Piotrovske. Do studija živi u Kragujevcu, a onda dolazi u Beograd, gde kao student Akademije umetnosti stiče znanje i veštinu za početak uspešne karijere. Po završetku postdiplomskih studija dobila je, kao posebno priznanje, stipendiju Fordove fondacije za nastavak studija u Sjedinjenim Državama 1962. godine, a 1978. i mogućnost da učestvuje u programu Fulbrajtove fondacije „Artist in Residence“ na Rhode Island School of Design.

Olja Ivanjicki je izabrana za Najboljeg slikara dvadesetog veka u Jugoslaviji na osnovu glasanja sprovedenog među jugoslovenskom publikom. Dobitnik je Sedmojulske i Vukove nagrade za životno delo, najvećih priznanja u zemlji, a 2006. dobila je i nagradu Zlatni beočug za životno delo Kulturno-prosvetne zajednice Beograda, kao i nagradu Privredne komore Srbije za saradnju umetnosti i privrede. Dobitnik je i nagrade Fondacije Braća Karić za stvaralaštvo 2008. Međunarodni biografski centar iz Kembridža i Američki biografski institut uvrstili su Olju Ivanjicki među „Vodećih 500 lidera od uticaja“ (ABI, 1998), zatim je izabrana za „Međunarodnu ženu godine“ (IBC, Cambridge, 1995), među „Vodećih 2000 intelektualaca sveta“ (IBC, Cambridge, 1999), „Vodeće žive legende sveta za 2001. godinu“ (IBC, Cambridge, 2001) i „Izuzetne pojedince 20. veka“ (IBC, Cambridge, 2000). Postala je „Deputy Governor of the American Biographical Institute“, zatim „Deputy Director General of the International Biographical Centre in Cambridge“. Tokom 2005. postala je jedan od osnivača Niške umetničke fondacije za mlade umetnike, a krajem 2006. učestvuje u osnivanju „Salona Mediale“.

Imala je brojne samostalne izložbe u zemlji i inostranstvu, 12 puta je izlagala u okviru grupe MEDIALA, a učestvovala je i na više od hiljadu kolektivnih izložbi. Tokom šezdesetih godina donela je pop art u Beograd i prva radila izuzetne i hrabre hepeninge, koje i danas pamte mnogi poštovaoci njenog dela. Njene slike i skulpture nalaze se u brojnim muzejskim i privatnim kolekcijama širom sveta, kao što su Metropoliten muzej u Njujorku, Muzej Santa Barbara, Muzej savremene umetnosti u Beogradu, Narodni muzej u Beogradu, Philip Beman Collection Philadelphia, Knights of Malta NY City, Mercy College Dobbs Ferry NY, Muzej moderne umetnosti u Skoplju, Gradski muzej Rovinj, Muzej grada Beograda, Istorijski arhiv, kao i u mnogim privatnim kolekcijama: Rockefeller, Kissinger, Carlo Ponti i Sofia Loren, L. Eagleburger, John Ditch, NJKV princ Aleksandar II Karađorđević, Margaret Mallory i drugi.

Objavljena dela i monografije

Objavljena dela: Ogledalo ljubavi, prepiska Olja–Šejka, Silmir, Beograd, 1995; Oluja mozgova, KOV, Vršac, 1995; Videla sam pre i posle, pesme i eseji, Interpress, Beograd, 1998 (drugo izdanje objavljeno posthumno, 2009); Večni uslov, Kompanija Novosti, 2008.

Monografije: Bora Ćosić, OLJA, Književne novine, Beograd, 1983; OLJA – multimedijalna monografija na CD-ROM-u, Radionica duše, Beograd, 1999; Mediala, monografija grupe, Službeni glasnik, Beograd, 2007; Očekivanje nemogućeg, monografija na srpskom, engleskom i ruskom, Službeni glasnik i Philip Wilson Publishers, Beograd–London, 2009.

Skulptura, Mediala, arhitektura i moda

Posle nekoliko decenija napravila je veliki povratak skulpturi: Merkur, Beograd; Vojvoda Šupljikac, Pančevo. U pripremi je ostao poseban projekat, despot Stefan Lazarević za Beograd, kao i skulptura Pobednica za poslovni kompleks na Novom Beogradu.

Olja Ivanjicki je bila član ULUS-a i Udruženja književnika Srbije, a bila je i jedan od osnivača legendarne grupe MEDIALA. To je bila grupa mladih slikara, pisaca, filozofa, arhitekata i kompozitora koja je u međusobnom druženju otkrila jednu posebnu vrstu gladi, glad za umetnošću i saznanjem. Okupila ih je želja da se o svetu sazna što je moguće više, preko granica dozvoljenog i etabliranog, a da se u umetnosti napravi jedna sinteza kroz vreme i trajanje. To je bio revolt, provokacija. Svim članovima Mediale bila je zajednička jedna osobina: beskrajna ljubav prema umetnosti i beskrajno verovanje u njene moći. A biti slikar za Olju Ivanjicki bilo je pitanje velike ljubavi i dubokog posvećenja.

Tokom 2003. i 2004. godine Olja je napravila i nekoliko arhitektonskih projekata. Prvi je bio za novi trgovinski centar u Njujorku, pod nazivom Big Apple Twins – Ground and Sky Zero Memorial. Drugi su dve građevine za Mars, muška i ženska zgrada, Matrimonial Buildings. Učestvovala je i u konkursu za memorijalni centar u Njujorku, projektom Memorial Sphere. Tokom 2004. i 2005. napravila je projekat mosta preko Dunava za Beograd, Belgrade Time Gate, i učestvovala na konkursu Nasca Observatory Lodge u Peruu. Takođe je učestvovala na Trećem Pežoovom takmičenju za projekat automobila bliske budućnosti, a 2005. godine oprobala se i kao kostimograf u Narodnom pozorištu u Beogradu, u opereti Slepi miš Johana Štrausa.

Krajem 2005. sa modnom kućom Mona ostvarila je modnu reviju Tesla, povodom 150 godina od rođenja Nikole Tesle, a 2007. modnu kolekciju Njegoš, povodom 160 godina od objavljivanja Gorskog vijenca. Treća kolekcija za modnu kuću Mona, Carstvo, predstavljena je posthumno, 10. maja 2010. godine, na sceni Narodnog pozorišta u Beogradu.

Građevina sinteze

Kao što je još 1958. godine započela svoj put kroz umetnost osmišljavajući jednu Građevinu za budućnost, Građevinu sinteze, koja bi bila njen muzej, Olja Ivanjicki je 2007. godine osnovala svoj Fond Olge Olje Ivanjicki. Njegovi su ciljevi zaštita imena i dela Olje Ivanjicki, briga o njenom delu i zaostavštini, a krajnji cilj stvaranje Muzeja Olje Ivanjicki. O Fondu

Olja Ivanjicki bila je mudrac u krhkom telu žene, renesansni uomo universale novog doba i savremenog društva, snažna figura evropske savremene umetnosti, veliki radnik i stvaralac, neumorni znak pitanja čitavom svetu, pomalo egzotična, mistična, ali humana i beskrajno dobra osoba, profet sakriven u ličnosti umetnika, koja je videla i pre i posle i unapred. Olja Ivanjicki je Ruskinja i Srpkinja, Beograđanka i Njujorčanka, a za sebe je govorila i da je najbolji izvozni srpski brend.

„Ja ne idem za uspehom, nego za trajanjem. Da sve bude i traje i kad ja ne budem tu.“ Olga Olja Ivanjicki